नेकपामा सबैभन्दा बढी अवसर पाउने पूर्वमाओवादी नेता र उनका आफन्तहरू

शिलापत्र संवाददाता शनिबार, माघ ३, २०८२

A+ A A-

माओवादी केन्द्र, नेकपा एकीकृत समाजवादीलगायतका विभिन्न पार्टी र समूहहरू मिलेर अहिले नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) बनेको छ । गठन भएको अढाइ महिनामै नेकपा संख्यात्मक हिसाबले ठूलो बनिसकेको छ, जसको केन्द्रीय समिति नै २५ सयभन्दा बढी सदस्यीय भएको छ ।

तर, अवसर र पद वितरणमा भने नातावाद र कृपावाद हावी भएको देखिन्छ । केही नेता र उनीहरूका परिवारका सदस्यले निरन्तर अवसर पाइरहँदा युद्ध लडेर घाइते तथा अपांगता भएकाहरूको कन्तबिजोक छ ।

अझ रोचक त के छ भने, तत्कालीन कांग्रेस र एमालेले संसदीय राजनीतिमा गलत अभ्यास गरे भनेर आलोचना गर्दै युद्ध थालेको तत्कालीन माओवादीले नै पछि आएर अवसरको अझ बढी असमान वितरण र परिवारवादको भद्दा अभ्यास गर्दै आएको देखिन्छ ।

पूर्वमाओवादीमा अवसर पाउनेले नै गर्छन् प्रतिवाद

अवसर पाउनेले निरन्तर पाइरहने र नपाउनेले एकपटक पनि नपाउने व्यवस्था पूर्वमाओवादीमा छ । नेकपा बनेपछि समानुपातिक सूचीमा पहिला केही सुधार देखाए पनि पछि नेताहरूले आ–आफ्ना निकटहरूका नाम राखेका छन् । नयाँ पुस्ताका नेताहरूको नाम काटिएको छ, जसका कारण नेकपामा पनि पूर्वमाओवादीभित्र विवाद बढेको छ ।

पूर्वमाओवादीमा धेरै अवसर पाउनेमा संयोजक पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड र उनको परिवार, वर्षमान पुन र उनको परिवार, शक्ति बस्नेत र उनको परिवार, देव गुरुङ र उनको परिवार छन् । पूर्वमाओवादी नेताहरूले आफू तथा आफ्नी श्रीमती र परिवारले सँगै युद्ध लडेका हौँ भनेर जवाफ दिने गरेका छन् । तर, पार्टीमा लागेर पीडित भएकाहरूका आवाज नसुनिएको गुनासोको सम्बोधन नभएको पूर्वमाओवादीका एक नेता बताउँछन् ।

ती नेताले भने, ‘ठूला नेताहरूका श्रीमान् श्रीमती र आफन्तले साथसाथै अवसर पाइरहँदा तल्ला तहका नेता कार्यकर्ताहरूले उपचार गर्ने औषधिसमेत नपाएको अवस्था छ ।

'जनयुद्ध' ठूला नेताका घरपरिवारले मात्र नलडेर आमजनताका छोराछोरीले लडेको तर अवसर सीमित नेताहरूको पेवा भएको 'जनयुद्ध'का घाइते नरवीर दमाईं बताउँछन् । उनले भने, ‘हामीलाई लड्न आदेश दिनेहरूको हालीमुहाली छ । हामी औषधि खाने पैसा नपाएर तड्पिरहेका छौँ ।'

सबैभन्दा बढी अवसर पाउने परिवारमा संयोजक प्रचण्ड नै पर्छन् । उनी २०६४ सालदेखि अहिलेसम्म निर्वाचन लड्दै र प्रधानमन्त्री हुँदै आएका छन् । उनको परिवारबाट छोरी रेनु दाहाल दुईपटक भरतपुर महानगरपालिकाको मेयर निर्वाचित भइन् । २१ फागुनमा हुने निर्वाचनमा चितवन– ३ बाट प्रतिनिधिसभाको उम्मेदवार बन्ने तयारीमा छन् ।

प्रचण्डकी बुहारी बिना मगर पनि अवसर पाउनेमा अगाडि नै पर्छिन् । उनीभन्दा सिनियर नेताहरूलाई पछाडि राखेर उनलाई सुदूरपश्चिम प्रदेशको सहइन्चार्ज बनाइएको छ । २०७०, २०७४ र २०७९ सालमा कञ्चनपुरबाट टिकट दिइयो । २०७४ मा जितेर मन्त्री बनिन् । २०७० र २०७९ सालमा पराजित भइन् ।

प्रचण्डका ज्वाइँ जीवन आचार्यले मोरङमा प्रदेशसभाको टिकट पाए । जिते र कोशी प्रदेश सरकारमा मन्त्री बने । 'जनयुद्ध' लडेको भन्दै अवसर लिइरने नेतामा पर्छन् वर्षमान पुन । उनी पनि २०६४ सालदेखि अहिलेसम्म कुनै पनि निर्वाचन नछुटाई उम्मेदवार हुँदै कहिले विजयी त कहिले पराजित हुँदै आएका छन् । पटक–पटक मन्त्रीसमेत हुँदै आएका छन् ।

उनकी श्रीमती ओनसरी घर्ती पनि अवसर पाउनेमा पर्छिन् । सांसद, सभामुख र टिकटबाट कहिल्यै वञ्चित हुनुपरेको छैन । रोल्पाबाट वर्षमानले टिकट पाउँदा नेवार बाहुल्य काठमाडौंमा ओनसरीले टिकट पाइन्, स्थानीय नेवार समुदायले पाएनन् । वर्षमानकी बहिनी लालकुमारी पुन पनि ललितपुरबाट बागमती प्रदेशसभामा सांसद बनेकी थिइन् ।

शक्ति बस्नेत र सत्या पहाडी श्रीमान् श्रीमती हुन् । दुवै जना सांसद, मन्त्री बनिसकेका छन् । शक्तिकी बहिनी ज्ञानु बस्नेत पनि विघटित प्रतिनिधिसभामा सांसद थिइन् । देव गुरुङ र उनकी श्रीमती यशोदा सुवेदी सांसद भइसकेका छन् । हितमान शाक्य र उनकी श्रीमती अमृता थापा पनि सांसद बनिसकेका छन् । देवेन्द्र पौडेल सांसद, मन्त्री हुँदा उनकी श्रीमती बलावती शर्मा अन्तरिम विधायक बनेकी थिइन् । अहिले बलावती समानुपातिक सूचीमा पहिलो नम्बरमा छिन् । रेखा शर्मा सांसद मन्त्री बनिन् । उनका श्रीमान् कृष्णध्वज खड्का लुम्बिनी प्रदेशका सांसद, मन्त्री बने ।

प्रधानमन्त्री

पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड– प्रधानमन्त्री (तीनपटक)
बाबुराम भट्टराई– प्रधानमन्त्री (एकपटक माओवादीमा रहँदै)

पटकपटक सांसद र पाँचपटक मन्त्री हुनेहरू

कृष्णबहादुर महरा र गिरिराजमणि पोखरेल

चारपटक मन्त्री हुनेहरू

जनार्दन शर्मा
टोपबहादुर रायमाझी
प्रभु साह (माओवादी रहँदै)

पटकपटक सांसद हुने र तीनपटक मन्त्री हुने

वर्षमान पुन

पटकपटक सांसद हुने र दुईपटक मन्त्री हुनेहरू

नारायाणकाजी श्रेष्ठ
देवप्रसाद गुरुङ
शक्ति बस्नेत
अग्नि सापकोटा
खड्गबहादुर विश्वकर्मा
हिसिला यमी
महेन्द्र पासवान
रामचरण चौधरी
लेखराज भट्ट
रेखा शर्मा
दीनानाथ शर्मा
पम्फा भुसाल
लोकेन्द्र विष्ट
मातृका यादव

हाल यमी, भट्ट र विष्टले पहिला नै माओवादी छोडेका छन् । विश्वकर्मा र शर्मा अर्कै पार्टीमा छन् ।

पटकपटक सांसद हुने र एकपटक मन्त्री हुनेहरू

हरिबोल गजुरेल
उर्मिला अर्याल
विश्वनाथ साह
जयपुरी घर्ती
हितबहादुर तामाङ
पोष्टबहादुर बोगटी
गोपाल किराँती
भीमप्रसाद गौतम
कमला रोका
कल्पना धमला
सत्या पहाडी
भीमप्रसाद गौतम
महेन्द्रबहादुर शाही
टेकबहादुर बस्नेत
शिवकुमार मण्डल
आशा कोइराला
चक्रपाणि खनाल
बिना मगर
सन्तबहादुर चौधरी
दलजित श्रीपाइली
हितराज पाण्डे
सुरेन्द्रकुमार कार्की
अजयशंकर नायक
गणेशमान पुन
महेश्वर गहतराज
अमनलाल मोदी र
सुदन किराँती ।

माथि उल्लेखित नेताहरूले मन्त्री एकपटक भए पनि सांसदको टिकट भने दुई र त्योभन्दा बढी समयदेखि पाउदै आएका छन् । भरखरै माओवादीबाट बाहिरिएका जनार्दन शर्मा र उनको परिवार पनि अवसर लिनेमा पहिलो नम्बरमा नै आउँथ्यो ।

प्रकाशित मिति: शनिबार, माघ ३, २०८२ २१:१४

शिलापत्र संवाददाता

प्रतिक्रिया दिनुहोस्