Shilapatra शिलापत्र - खबरको स्थायी ठेगाना

Cosmos Colege

Cosmos Colege

The Next

The Next

Stamford College

Stamford College

AIP

AIP

विचार

भोटेकोसीले कसैलाई सुकुम्बासी नबनाओस्

भोटेकोसीले कसैलाई सुकुम्बासी नबनाओस् बाढीले सबै थोक लुटेको मान्छेलाई जब राज्यले बिर्सिन्छ, तब ऊ पुग्छ कहाँ र उसका लागि ओत लाग्ने जमिन भेटिन्छ कहाँ ? त्यसैले यी प्रश्नहरू आउनुअगावै राज्यले विचार गरोस् ।

के २४ भदौ देशको सार्वभौमसत्तामाथि आक्रमण भएको कालो दिन हाे ?

के २४ भदौ देशको सार्वभौमसत्तामाथि आक्रमण भएको कालो दिन हाे ?

२३ भदौको आहुति : शासक बदल्ने मात्रै होइन, संस्कार बदल्ने सपना पनि हो

२३ भदौको आहुति : शासक बदल्ने मात्रै होइन, संस्कार बदल्ने सपना पनि हो

जेन-जी विद्रोह : राजनीतिकदेखि जनजीवनको परिवर्तनसम्म

जेन-जी विद्रोह : राजनीतिकदेखि जनजीवनको परिवर्तनसम्म

विपत्‌मा बालबालिकाको गैरकानुनी ओसारपसारको खतरा

विपत्‌मा बालबालिकाको गैरकानुनी ओसारपसारको खतरा

भोटेकोसीले कसैलाई सुकुम्बासी नबनाओस्

भोटेकोसीले कसैलाई सुकुम्बासी नबनाओस् बाढीले सबै थोक लुटेको मान्छेलाई जब राज्यले बिर्सिन्छ, तब ऊ पुग्छ कहाँ र उसका लागि ओत लाग्ने जमिन भेटिन्छ कहाँ ? त्यसैले यी प्रश्नहरू आउनुअगावै राज्यले विचार गरोस् ।

के २४ भदौ देशको सार्वभौमसत्तामाथि आक्रमण भएको कालो दिन हाे ?

के २४ भदौ देशको सार्वभौमसत्तामाथि आक्रमण भएको कालो दिन हाे ? केही नामचिन पत्रकारले मलाई समेत यसलाई आन्दोलन वा क्रान्ति भनाउन कोसिस नगरेको होइन । मैले स्पष्ट शब्दमा यो देशद्रोह र राष्ट्रघात हो भनेको थिएँ । यसलाई क्रान्ति भन्नेहरू देशद्रोही र राष्ट्रघाती हुन् भनेको थिएँ र त्यसमा दृढ छु ।

२३ भदौको आहुति : शासक बदल्ने मात्रै होइन, संस्कार बदल्ने सपना पनि हो

२३ भदौको आहुति : शासक बदल्ने मात्रै होइन, संस्कार बदल्ने सपना पनि हो लोकतन्त्रमा जनता सरकारका लागि होइनन् । सरकार जनताका लागि हो । युवा सरकारका लागि होइनन् । सरकार युवाको भविष्य सुरक्षित गर्नका लागि हो । राजनीति जनताको जीवन बदल्नका लागि हो ।

जेन-जी विद्रोह : राजनीतिकदेखि जनजीवनको परिवर्तनसम्म

जेन-जी विद्रोह : राजनीतिकदेखि जनजीवनको परिवर्तनसम्म ठूलो राजनीतिक उथलपुथल पछाडिको एक वर्ष छोटो समय हो । संस्थागत सुधारका लागि कानुन संशोधन गर्नुपर्छ । संस्था सुधार गर्नुपर्छ । पुराना संरचनासँग डिल गर्नुपर्छ । त्यसका लागि सत्ता र सरकार चाहिन्छ । त्यसैले छोटो समयमै सबै परिणाम खोज्नु उचित हुँदैन ।

विपत्‌मा बालबालिकाको गैरकानुनी ओसारपसारको खतरा

विपत्‌मा बालबालिकाको गैरकानुनी ओसारपसारको खतरा विपत्‌पश्चात्काे अवस्थामा बाल संरक्षणका लागि तत्काल गर्नुपर्ने कामअन्तर्गत प्रत्येक प्रभावित बालबालिकाको उद्धार, पहिचान र सुरक्षामा ख्याल गर्नुपर्दछ ।

नेपालका हिमनदी र बाढीको बदलिँदो अनुहार [भिडियाेसहित]

नेपालका हिमनदी र बाढीको बदलिँदो अनुहार [भिडियाेसहित] आफ्नो व्यावसायिक करिअरमा हिमाली भेगको जलवायु, जलवायु परिवर्तन, उच्च हिमाली भेगको वातावरण विशेष गरेर हिमनदी, हिमताल र त्यसले जलस्रोतमा पर्न सक्ने प्रभावमै सम्पूर्ण समय काम गरेँ । त्यसले स्थानीय रूपमा मात्रै नभएर अझ बृहत् क्षेत्रीय र देशभन्दा पनि बाहिरसम्म प्रभाव पर्न सक्छ ।

गाली र ट्रोलको अर्थतन्त्र: रिस तपाईंको, कमाइ अर्काको

गाली र ट्रोलको अर्थतन्त्र: रिस तपाईंको, कमाइ अर्काको हामीलाई लाग्छ, मन नपरेको सामग्रीमा गएर गाली गर्दा त्यसको विरोध गरिरहेका छौँ । तर, डिजिटल प्रणालीका लागि समर्थन र विरोध दुवै सहभागिता हुन सक्छन् ।

मानव बेचबिखन नियन्त्रणमा राज्यको दृष्टिदोष

मानव बेचबिखन नियन्त्रणमा राज्यको दृष्टिदोष आफ्ना नागरिकले खाडीमा पाउने अधिकारका लागि आवाज उठाउने नेपालले आफ्नै भूमिमा सडक र बाँध बनाउने विदेशी तथा स्वदेशी श्रमिकहरूको शोषणलाई अनदेखा गर्न मिल्दैन ।

स्थिर हिमालको भ्रम : बदलिँदो भूगोलमा विकासको नयाँ सोच

स्थिर हिमालको भ्रम : बदलिँदो भूगोलमा विकासको नयाँ सोच अब वैज्ञानिकले हिमालमा केवल सौन्दर्य वा जोखिम मात्र होइन–परिवर्तनको दिशा पनि देख्नुपर्छ । र, योजनाकारले आजको भूगोल मात्र होइन, त्यसको भोलिको सम्भावित रूप पनि देख्नुपर्छ ।

प्रधानमन्त्रीज्यू ! तपाईं 'स्टाटस'मा भन्दा 'स्टेट्सम्यानसिप'मा देखिनुपर्छ

प्रधानमन्त्रीज्यू ! तपाईं 'स्टाटस'मा भन्दा 'स्टेट्सम्यानसिप'मा देखिनुपर्छ प्रधानमन्त्रीज्यू, देश यतिबेला भयानक महाविपत्तिमा छ । तपाईंले राजनीतिक दलहरूसँग समयमा सघन छलफल गरेको देखिँदैन । आत्तिएका पीडित जनलाई आशालाग्दो अपिल गरेको सुनिँदैन । जम्माजम्मी साँझ गृह प्रवक्ताको भाकामा हरेक दिन एउटा लामो स्टाटस पोस्ट हुन्छ । तपाईं स्टाटसमा भन्दा बढी 'स्टेट्सम्यानसिप'मा देखिनुपर्छ ।

यस कारण सम्भव छैन तत्कालका लागि 'लस एन्ड ड्यामेज फन्ड'को ठूलो सहयोग

यस कारण सम्भव छैन तत्कालका लागि 'लस एन्ड ड्यामेज फन्ड'को ठूलो सहयोग नेपालले हरेक वर्षजस्तो जलवायुजन्य प्रकोपको सामना गर्नुपरेको छ । यद्यपि, त्यसको वैज्ञानिक परीक्षणका पाटाहरू बेग्लै छन् । तर, हिमालय क्षेत्रमा भइरहेका हलचल र अहिलेको महाविपत्‌ले विश्वको ध्यान खिचिरहेको छ ।

नेपाललाई बेवास्ता नगरौँ, हामी सबै खतरामा छौँ

नेपाललाई बेवास्ता नगरौँ, हामी सबै खतरामा छौँ हामीलाई भाषण होइन, जलवायु वित्त चाहिएको छ । हामीलाई सम्मेलनका प्रतिबद्धता होइन, तत्काल कार्यान्वयन चाहिएको छ । किनकि अर्को हिमाल भत्किएपछि फेरि शोक व्यक्त गर्नुभन्दा, त्यो हिमाल भत्किनुअघि जोखिम कम गर्नु धेरै मानवीय हुनेछ । हिमालयले चेतावनी दिइसकेको छ । अब प्रश्न केवल यति हो– के संसारले त्यो चेतावनी सुन्नेछ, कि अर्को विपत्तिको शवगणना सुरु भएपछि मात्र फेरि चिन्ता व्यक्त गर्नेछ ?

नेपालको यो रसुवा बाढी र सिक्किमको त्यो टिष्टा बाढी : फेरिँदो सीमा क्षेत्रको गतिशीलता

नेपालको यो रसुवा बाढी र सिक्किमको त्यो टिष्टा बाढी : फेरिँदो सीमा क्षेत्रको गतिशीलता जलवायु परिवर्तनबारेमा भारतका केन्द्र र राज्यस्तरका आफ्नै एक्सन प्लान छन् भने हिमाली क्षेत्रसहितका विभिन्न आठ क्षेत्रगत मिसन लक्ष्य पनि छन् । सार्क क्षेत्रमा जलवायु सहकार्यको सम्झौता भएर कार्यान्वयनमा आएको सन् २०१३ मै हो ।

हिमाल पग्लियो, अर्थतन्त्र बग्यो : नखाएको विषको मूल्य कहिलेसम्म चुकाउने ?

हिमाल पग्लियो, अर्थतन्त्र बग्यो : नखाएको विषको मूल्य कहिलेसम्म चुकाउने ?

हामीले संसार तातो बनाएका होइनौँ, तर तातिँदो संसारको मूल्य हामीले किन तिर्ने ?

हामीले संसार तातो बनाएका होइनौँ, तर तातिँदो संसारको मूल्य हामीले किन तिर्ने ? नेपालले विश्वको वायुमण्डलमा नगण्य कार्बन थपेको छ । तर त्यसै वायुमण्डलमा जम्मा भएको कार्बनको परिणामस्वरूप हिमालय तातिरहेको छ, हिमनदीहरू खुम्चिरहेका छन् र नेपाली जनजीवन जोखिममा पर्दै छ ।

रसुवा बाढीको सम्भावित वैज्ञानिक विश्लेषणः कसरी भत्कियो हिमनदी ?

रसुवा बाढीको सम्भावित वैज्ञानिक विश्लेषणः कसरी भत्कियो हिमनदी ? हिमनदी अनुगमन अब अनुसन्धानको मुख्य पाटो बन्नुपर्छ । अनुगमन-केन्द्रहरूको स्थापना र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य अपरिहार्य छ भन्ने कुरा पनि निरन्तर देखा परेका यस्ता घटनाहरूले प्रस्ट पारेका छन् ।

लुम्बिनीमा दलित अधिकार ऐन नागरिक समाजदेखि प्रदेशसभासम्मको सहकार्य

लुम्बिनीमा दलित अधिकार ऐन नागरिक समाजदेखि प्रदेशसभासम्मको सहकार्य दलित अधिकार ऐन, २०८३ लाई केवल एउटा नयाँ कानुनका रूपमा मात्र हेर्नु पर्याप्त हुँदैन । यसलाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्ने प्रदेशस्तरीय प्रयास तथा राज्य, संसद, नागरिक समाज र दलित समुदायबीचको सहकार्यको महत्त्वपूर्ण उदाहरणका रूपमा लिनुपर्छ ।

एआईको युगमा सिकाइ : शास्त्रार्थदेखि च्याटजीपीटीसम्म, प्रश्न सोध्ने कला कहाँ हरायो ?

एआईको युगमा सिकाइ : शास्त्रार्थदेखि च्याटजीपीटीसम्म, प्रश्न सोध्ने कला कहाँ हरायो ? च्याट जीपीटीले उत्तर दिन सक्छ; तर राम्रो प्रश्न सोध्ने र त्यसको उत्तरमाथि शंका गर्ने काम हाम्रो हो । हराएको प्रश्न सोध्ने कला फर्काउन सक्यौँ भने मात्र एआई नेपालको शिक्षामा वास्तविक परिवर्तनको माध्यम बन्न सक्छ ।

परिवर्तनको दाबी होइन, परिवर्तनको अनुभूति आवश्यक

परिवर्तनको दाबी होइन, परिवर्तनको अनुभूति आवश्यक नागरिकका लागि नयाँ राजनीतिक शक्तिको उदय आशाको विषय बन्नु अस्वाभाविक होइन । तर, नयाँ शक्तिमा पनि पुरानै शैली, उही अहंकार, उही अव्यवस्था र उस्तै जवाफदेहिताको अभाव रह्यो भने स्वतः प्रश्न उठ्छ– परिवर्तन आखिर के भयो ?

1 2 Next