च्यारिटी सप : युद्धको संकटबाट जन्मिएको एउटा दिगो सामाजिक अर्थतन्त्रनेपालको सन्दर्भमा कुरा गर्दा, हाम्रो संस्कृतिमा दान, धर्म, गुठी र परोपकारको इतिहास निकै पुरानो र गहिरो छ । तर, बेलायतको जस्तो व्यवस्थित र संस्थागत च्यारिटी रिटेल प्रणाली भने हामीमा अझै विकास हुन सकेको छैन ।
सस्तो, राम्रो र बलियो: नेपाली अर्थशास्त्रको त्रिमूर्तिस्वीट्जरल्यान्डमा बस, ट्राम, रेल समयमै आउँछ । हामी भन्छौँ– क्या व्यवस्था ! टिकटको मूल्य हेर्छौं अनि 'बाफ रे ! यति महँगो ? अर्थात् हामीलाई स्वीस समयपालन चाहिन्छ, भाडा नेपाली लोकल बसको ।
भौतिकशास्त्रको नजरमा सुशासन : हामी किन बारम्बार असफल हुन्छौँ ?सुशासन कुनै अन्तिम गन्तव्य होइन, न त एउटा कानुन, एउटा संस्था वा एउटा नेताले एकैपटक हासिल गर्ने उपलब्धि हो– यो त बदलिँदो समाजसँगै राज्यले आफ्ना संस्थालाई निरन्तर मापन, सुधार र सन्तुलित गर्दै लैजाने प्रक्रिया हो ।
मिटरब्याजको फन्दाआन्दोलनका अध्यक्ष अवदेश कुसवाहले भने– मिटरब्याजको सबैभन्दा डरलाग्दो पक्ष के भने, यसले मानिसलाई एकैपटक मार्दैन । बिस्तारै खाँदै जान्छ । सुरुमा ब्याज खान्छ । त्यसपछि गहना, खेतबारी, अन्ततः मानिसको आत्मविश्वास खान्छ र सिध्याउँछ ।
ड्राइभर दिदीमेरो प्लेन त छुट्दैन नि भन्ने प्रश्नमा दिदीले भनिन्– छुट्दैन छुट्दैन, ढुक्क हुनुस् न । छुट्यो नै भने पनि त्यही एउटा प्लेन त छुट्ने हो । जीवनको आधारस्तम्भ ढल्दा त म आत्तिएको छैन । यी यस्तो विन्दास छु ।
वर्षव्यक्तिः समयको नाडी छाम्ने प्रयासवर्षव्यक्ति बन्नु भनेको ‘सबैभन्दा सफल’ हुनु होइन, बरु त्यो वर्षको कथा भन्न सक्ने पात्र बन्नु हो । २०८२ को कथा परिवर्तन, असन्तुष्टि र सम्भावनाको थियो । र, यो कथामा बालेनसहित यी सबै पात्रहरूले आफ्नो–आफ्नो अध्याय लेखेका छन् ।
नयाँ पात्रो, परिवर्तन प्रतिविम्बित होस् नयाँ सरकारसमाजको सपना फेरिएको वर्ष रह्यो । संवादको शैली बदलिएको वर्ष भइदियो । पुस्ताको पौरख बताउने वर्ष पनि हो । यो वर्ष उत्साह र ऊर्जाको सम्मिलन समय रह्यो । संक्रमित सत्तालाई बदलिएको समयले दिएको कठोर सन्देशको वर्ष पनि हो ।
बालेनले ऊर्जा र मतादेशलाई अवसरमा बदलून्अबको दशक बालेन दशक हुने सम्भावना छ । त्यस अर्थमा बालेनले विगतको तितो अनुभवको समीक्षा गरेर अघि बढ्दा मात्रै पनि उनी अवसरकै थुप्रोमा हुनेछन् ।
-1786760230.jpg)
