विशेषाधिकारको विरासत र नेपालका संस्थाहरूको ऐनाआज पनि शीर्ष ५ प्रतिशत भूमिधनीसँग नेपालको करिब ३७ प्रतिशत कृषि योग्य जमिन छ, जबकि तल्लो ४७ प्रतिशत भूमिधनीसँग केवल १५ प्रतिशत मात्र जमिन छ । यो असमानता सामाजिक समूहहरूबीच झन् स्पष्ट देखिन्छ ।
कुन दिशातर्फ उन्मुख हुँदै छ नेपाली समाज ?आज व्यक्तिको सफलता र प्रतिष्ठाको मापन उसले समाजमा दिएको योगदानभन्दा व्यक्तिगत सम्पत्ति र सामाजिक सञ्जालमा प्राप्त लोकप्रियताले गर्दछ । संयुक्त परिवारको स्थान एकल परिवारले लिएको छ ।
रोनाल्डो बन्ने कि भाइचुङ ?रोनाल्डो रोएको हामी कसरी हेर्न सक्थ्यौँ र ? हाम्रो मुटु त्यति दह्रिलो कहाँ थियो र ? भीम र म पनि हिकहिक गर्दै रुन थाल्यौँ । आँसुसरि भएर उज्यालो हुन लाग्दा बल्ल हामी घर फर्कियौँ ।
पितृसत्ताको सबैभन्दा कुरुप अनुहार घरभित्रै देखिन्छपितृसत्ता केवल पुरुषको प्रभुत्व होइन; यो एउटा सामाजिक सोच हो, जसले महिलाको श्रम र त्यागलाई अदृश्य बनाउँछ, आवाजलाई कमजोर ठान्छ, नेतृत्वलाई शंकाको दृष्टिले हेर्छ, या त त्यसलाई स्वीकार गर्दैन ।
अहंकारले होइन, उत्तरदायित्वले नेतृत्व मापन हुन्छएउटा जोखिमबाट निकालेर अर्को जोखिममा पुर्याउनु समाधान होइन । सुरक्षित आश्रय भनेको केवल स्थान परिवर्तन होइन; त्यहाँ सम्मानजनक जीवनयापनको आधार पनि हुनुपर्छ ।
मध्यपहाडी राजमार्गको सेरोफेरोपर्यटकले आफूले पाएको व्यवहार र अनुभवलाई पनि त्यत्तिकै महत्त्व दिन्छन् । सुन्दर आतिथ्यले सामान्य गन्तव्यलाई पनि सम्झनलायक बनाइदिन्छ भने बिर्सनलायक व्यवहारले उत्कृष्ट गन्तव्यको आकर्षणसमेत घटाइदिन्छ ।
वर्षव्यक्तिः समयको नाडी छाम्ने प्रयासवर्षव्यक्ति बन्नु भनेको ‘सबैभन्दा सफल’ हुनु होइन, बरु त्यो वर्षको कथा भन्न सक्ने पात्र बन्नु हो । २०८२ को कथा परिवर्तन, असन्तुष्टि र सम्भावनाको थियो । र, यो कथामा बालेनसहित यी सबै पात्रहरूले आफ्नो–आफ्नो अध्याय लेखेका छन् ।
नयाँ पात्रो, परिवर्तन प्रतिविम्बित होस् नयाँ सरकारसमाजको सपना फेरिएको वर्ष रह्यो । संवादको शैली बदलिएको वर्ष भइदियो । पुस्ताको पौरख बताउने वर्ष पनि हो । यो वर्ष उत्साह र ऊर्जाको सम्मिलन समय रह्यो । संक्रमित सत्तालाई बदलिएको समयले दिएको कठोर सन्देशको वर्ष पनि हो ।
बालेनले ऊर्जा र मतादेशलाई अवसरमा बदलून्अबको दशक बालेन दशक हुने सम्भावना छ । त्यस अर्थमा बालेनले विगतको तितो अनुभवको समीक्षा गरेर अघि बढ्दा मात्रै पनि उनी अवसरकै थुप्रोमा हुनेछन् ।
