निर्वाचन : परिवर्तन संस्थागत गर्ने अचुक उपकरणफेजेकास र हेलम्यानको अध्ययनअनुसार अधिनायकवादी शासन प्रणाली भएको भन्दा लोकतान्त्रिक व्यवस्था भएको देशमा निर्वाचनलक्षित भ्रष्टाचार हुने गरेको छ । उनीहरूको अध्ययनअनुसार निर्वाचन जति प्रतिसस्पर्धात्मक हुन्छ, त्यति नै बढी भ्रष्टाचार हुन्छ ।Share
निर्वाचन : परिवर्तन संस्थागत गर्ने अचुक उपकरणफेजेकास र हेलम्यानको अध्ययनअनुसार अधिनायकवादी शासन प्रणाली भएको भन्दा लोकतान्त्रिक व्यवस्था भएको देशमा निर्वाचनलक्षित भ्रष्टाचार हुने गरेको छ । उनीहरूको अध्ययनअनुसार निर्वाचन जति प्रतिसस्पर्धात्मक हुन्छ, त्यति नै बढी भ्रष्टाचार हुन्छ ।
विशेष नतिजाको पर्खाइमा नेपालवर्षैभरिको व्यस्त रहेको नेपाली टिम अब भने विशेष नतिजा हासिल गरेर मुलुकलाई नै गौरवान्वित बनाउन प्रतिस्पर्धाको पर्खाइमा रहेको छ ।
सफल व्यवसायीहरूको राजनीतिमा आकर्षण : देश बनाउने भावना कि लाभको तिर्खा ?प्रधानमन्त्रीको मासिक तलब केही निजीक्षेत्रको बैंकको मध्यमस्तरीय व्यवस्थापकको भन्दा पनि कम छ । मन्त्री, र सांसद सदस्यको त अझ कम छ । तर, यही 'कम आय' भएको र भ्रष्टfचारको आरोप लाग्ने 'जोखिमयुक्त' मानिने यो क्षेत्रतिर आफ्नो व्यवसायमा सफल पेसाकर्मीहरू आकर्षित हुँदै छन् ।
शिवपुरीको त्यो डरलाग्दो 'जंगल बाथ हाइक'कसैको लुगा काँडाले तानेर अर्काेपल्ट लगाउनै नहुने बनाइदिएछ । मेरो पनि दुई/तीन ठाउँमा हातमा घाउ भएको थियो । आजको हाइक काँडा हाइकझैँ भयो ।
प्रधानमन्त्रीका उम्मेदवारबीच बहस : के चाहन्छन् जनता ?अनुभवी प्रधानमन्त्री ओलीका लागि विगतको कार्यसम्पादन, सुधारवादी र विद्रोही स्वभावका नेता गगन थापाका लागि कार्यान्वयन क्षमता र नयाँ राजनीतिक पात्र बालेन शाहका लागि राज्य सञ्चालनको गाम्भीर्यताका विषय जनताले बहसमार्फत तौलिन पाउनेछन् ।
विशेष महाधिवेशन : कांग्रेसको कोर्स करेक्सनस्वाभाविक रूपमा अहिले हरेक दलमा पुराना उपलब्धि, विरासत, विचारधारामाथि नयाँ आवाज र प्रतिबद्धतासहित प्रश्न गर्न थालेका छन् । आन्तरिक लोकतन्त्रको एजेन्डा बलियो गरी उठेको छ । यसले वैचारिकी पुनरुत्थानको संकेत गरेको छ । त्यसैले, कांग्रेस अब करेक्सनको कोर्समा अघि बढेको छ भन्न सकिन्छ ।
शोक र शक्तिबीचको दसैँआज देश शोकमा छ । आर्थिक समृद्धिको सपनामा छ । राजनीतिक मात्र होइन, सरकार स्थिरताको पक्षमा छ । दलको आन्तरिक समीक्षा र सुधारको मागमा छ । सामाजिक गतिको बुझाइको अपेक्षामा छ । त्यस अर्थमा जेन–जी आन्दोलनको बलिदानी बहुआयामिक छ ।
सरकार अति भो, युवाका कुरा सुन, गृहमन्त्री राजीनामा देऊआजको घटनाको न्यायिक जाँच हुनुपर्छ । सरकारी अधिकारी मात्र होइन, राजनीतिक नेतृत्वले आत्मसमीक्षा गर्न जरुरी छ, जसका कारण संसद भवनमा आगलागी भएको हो । नवयुवाले बगाएको रगतको मूल्य र घाइतेको आँसुले बुढो पुस्तालाई निश्चय नै पिरोल्नेछ ।
रामहरि खतिवडा तत्काल राजीनामा देऊ उनले भुल्न हुँदैन, राजीनामा नैतिक पराजय होइन, नेतृत्वको इमानदारी पनि हो । यस्तो सन्देश खतिवडाले दिन सके त्यो संसद र समाज दुवैका लागि सान्दर्भिक पाठ बन्न सक्छ ।